Gevaarlijke stoffen en biologische agentia
 >  Toolbox Fijnstof
Introductie

Het doel van deze toolbox is het vergroten van de kennis, vaardigheden en het verantwoordelijkheidsgevoel m.b.t. regels en richtlijnen die gelden voor het veilig werken.

In deze toolbox wordt informatie gegeven over:

  • Wat fijnstof is en welke stoffen daaronder vallen.
  • Wat de risico’s zijn.
  • Welke beheersmaatregelen je kunt treffen.

Wat is fijnstof?

Fijnstof is gedefinieerd als deeltjes in de lucht met een diameter kleiner dan 10 micrometer. Ter vergelijking, een menselijke haar heeft een gemiddelde dikte van 50 micrometer. Fijnstof is dus 5 keer (of meer) kleiner dan de diameter dan een menselijke haar! Daarmee is de naam fijnstof dan ook direct verklaard. Sterker nog, fijnstof is zo fijn dat je het met het blote oog niet waar kan nemen.

Welke stoffen vallen onder fijnstof

Kwartsstof

  • Afkomstig van zand en steen tijdens bewerken (boren, frezen, zagen en schuren).
  • Kan stoflong veroorzaken en is kankerverwekkend.

Houtstof van sommige houtsoorten (berk, esdoorn, beuk, populier, iroko en mahonie):
  • Komt vrij op werkplekken waar hout wordt gezaagd, gefreesd of geschuurd.
  • Kan leiden tot huiduitslag of eczeem. Stof van hardhout is (verdacht) kankerverwekkend.

Stof/vezels van glas- of steenwol

  • Veelvuldig gebruikt in de bouw en industrie.
  • Kan leiden tot fibrose
Asbest
  • Bijvoorbeeld bij renovatieprojecten van oude gebouwen of installaties.
  • Kan longkanker veroorzaken.

Lasrook

  • Lasrook is schadelijk door oppervlakteverontreinigingen zoals vetten en oliën, en door verhoogde concentraties metaaldampen die als fijnstof in de longen kunnen achterblijven.

Fijnstof bij het werken met een hogedrukreiniger:

  • De druppeltjes in de lucht kunnen olie, vet, bacteriën, etc. aan zich hebben die zo klein zijn dat het fijnstof wordt.
Roetdeeltjes bij het werken aan verbrandingsmotoren:
  • Bijvoorbeeld bij onderhoud aan vrachtwagens en personenauto’s, of werkzaamheden aan de houtkachel.
  • Kunnen leiden tot longkanker.

Fijnstof afkomstig van toner van laserprinters en kopieer apparatuur:

  • Kan leiden tot oog-, neus- en keelirritaties of ergere aandoeningen.

Kwartsstof 

  • is een vorm van fijnstof waar medewerkers mee in aanraking kunnen komen. Grenswaarde voor respirabel kwartsstof is dit 0,075 mg/m3.
  • Als vuistregel kan aangehouden worden: 
    Als er zichtbaar stof vrijkomt bij het bewerken van steenachtig materiaal, dan wordt de grenswaarde voor kwartsstof overschreden.
Risico's > Wat kan er gebeuren?

Als je teveel stof inademt, kun je klachten krijgen.

Alle soorten stof:

  • Irritatie van de luchtwegen
  • Benauwdheid en kortademigheid
  • Hoesten

Kwartsstof:

  • Blijvende schade aan de longen (stoflong/silicose)
  • Kankerverwekkend

Vrijkomend stof bij werkzaamheden in de bouw

Bij veel werkzaamheden komt teveel kwartsstof vrij!!
Maatregelen > Wat moet je doen?
Volg bij het treffen van beheersmaatregelen de arbeidshygiënische strategie. ​​​​​​​ Deze strategie kent de volgende stappen:
  1. Bronaanpak;
  2. Collectieve maatregelen;
  3. Individuele maatregelen;
  4. Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM).
Stichting arbeidsomstandigheden en Spoorwegveiligheid heeft hiervoor een matrix opgesteld, waar ook wij onze beheersmaatregelen aan kunnen ontlenen.